Verk þetta má eigi afrita með neinum hætti. Svo sem ljósmyndun, prentun, hljóðritun eða á annan sambærilegan hátt, að hluta eða í heild, án skriflegs leyfis höfundar.

Þolmynd (passive voice)

Germynd:
Þolmynd:

He

buys

it.

It

is bought

by him.

is buying

is being bought

bought

was bought

was buying

was being bought

has bought

has been bought

had bought

had been bought

will buy

will be bought

will have bought

will have been bought

would buy

would be bought

would have bought

would have been bought

Þegar germynd er breytt í þolmynd, verður andlagið (þolandinn) að nefnifalli og gerandinn kemur á eftir forsetningunni by: The police caught the thief. The thief was caught by the police. He has bought it. It has been bought by him.

Þolmyndarsögnin er mynduð með því að setja sögnina to be í sömu tíð og germyundarsögnin er í og bæta síðan við lýsingarhætti þátíðar af aðalsögn. Athugið, að to be lagar sig eftir tölu nefnifallsorðsins í þomyndinni: The boy broke the window. The window was broken by the boy. The boy broke the window. The windows were broken by the boy.

Ef áhrifssögn hefur tvöfalt andlag (þolfalls- og þágufallsandlag), getur hvort um sig verið frumlag í þolmyndarsetningunni: Someone gave her a present (germynd). - She was given a present. A present was given to her. Fyrri setningin er þó algengari þ.e.a.s. óbeina andlagið er oftast haft sem frumlag þolmyndarinnar.

Þolmynd er notuð í ensku, þegar meiri áhersla er lögð á athöfnina (sögnina) en gerandann og þegar gerandinn er ókunnur: My watch has been stolen. Þess vegna er gerandanum (forsetningarliðnum) oft sleppt í þolmyndinni, ef hann skiptir ekki máli: People speak English all over the world (germynd). English is spoken all over the world (þolmynd).

Breyttu germynd í þolmynd. Slepptu gerandanum, ef þér finnst hann óþarfur:

1. A young boy delivers the newspapers. 2. The tramp has taken the man's clothes. 3. Three doctors examined him. 4. Did Tom change the wheel? 5. Has somebody switched the radio on? 6. They broke into the house. 7. You can hire a caravan easily. 8. Peter was building the house. 9. Mary didn't draw the picture, did she? 10. Somebody has broken the window. 11. Tom gave Susan a diamond ring. 12. The pilot reported Frank's position. 13. Soemone told me you had gone to France. 14. They have sent for the doctor. 15. Everybody laughed at him. 16. Someone lent her two valuable books. 17. They have allowed him five minutes to get ready. 18. They were asking her her name at the reception desk. 19. A friend told me the latest news this morning. 20. They must tell them that they are not to come here again.

Breyttu þolmynd í germynd:

1. Children cannot be expected to understand these problems. 2. Were these vegetables grown in your own garden? 3. All his calculations have been proved wrong. 4. They were shown the house by the owner himself. 5. She was recommended a new doctor by her friend, wasn't she? 6. The city is being defended by soldiers. 7. I have never been spoken to like that. 8. We will be laughed at if we don't take care. 9. The visitors should have been shown into the best room by now. 10. When the safe was opened, the police found out that the money had been stolen by a burglar.

 

Viðtengingarháttur (subjunctive)

Viðtengingarháttur er tiltölulega sjaldgæfur miðað við íslensku, en hann er fyrst og fremst notaður með sögninni to be.

Viðtengingarháttur af sögninni to be er be í nútíð ogwere í þátíð í öllum persónum, eintölu og fleirtölu.

Skilyrðissetningar (conditional clauses)

Aðalsetningar (main clauses) koma á eftir eða á undan skilyrðissetningum. Röðin skiptir ekki máli, heldur eru tíðir sagnanna aðalatriðið: He will do it (aðalsetning) if you ask him (skilyrðissetning). If you ask him (skilyrðissetning), he will do it (aðalsetning).

Margar tegundir eru til af skilyrðissetningum, en hér verður aðeins fjallað um þrjá meginflokka þeirra.

Athygli skal vakin á því að svipaðar reglur gilda um tíðir í aukasetningum sem byrja á orðum eins og t.d. unless, in case, when, whenever.

Skilyrðissetning
Aðalsetning

1. Skilyrðið verður mjög líklega uppfyllt.

...

(nútíð)

...

...

(framtíð)

...

If you

ring

the bell,

the boy

will come.

...

If he

is

at home,

she

will meet

him.

2. Skilyrðið er ímyndað en hugsanlegt er að uppfylla það.

...

(þátíð)

...

...

(skildagatíð)

...

If you

rang

the bell,

the boy

would come.

...

If he

were

at home,

she

would meet

him.

3. Skilyrðið er ímyndað og ómögulegt er að uppfylla það, því að tækifærið er liðið.

...

(þáliðin tíð)

...

...

(þáskildagatíð)

...

If you

had rung

the bell,

the boy

would have come.

...

If he

had been

at home,

she

would have met

him.

Athugið að were í If he were at home... er þátíð viðtengingarháttar og er frekar formlegt. Margir eru því farnir að segja If he was at home...

Munið að nota hvorki willwould á eftir if (í skilyrðissetningu).

Sagnarnafnorð (verbal noun, gerund)

Spurnarnafnorð er alveg eins og lýsingarháttur nútíðar (present participle) að mynd, en eins og nafnið segir til, þá er sagnarnaforð notað sem nokkurs konar nafnorð. Berið saman: He likes reading in bed. He likes music.

Sagnarnafnorð er notað:

Bibliography
Haines, Simon, and Barbara Stewart. New First Certificate Masterclass. Oxford UP, 1996.
Jones, Leo. Progress to First Certificate. Cambridge UP, 1992.

Lýsingarháttur nútíðar (present participle)

Lýsingarhátt nútíðar má nota:

Óbein ræða (reported /indirect speech)

Þegar vitnað er í orð (eða hugsanir) einhvers manns, er unnt að gera það á tvo vegu. Í fyrsta lagi má reyna að hafa orðrétt eftir honum (bein ræða) og hafa þá orðin innan gæsalappa:

He said, "I am going home." - He said, "I love you." -

Í öðru lagi má hafa ummæli eftir einhverjum án þess að farið sé orðrétt með þau (óbein ræða). Þá geta t.d. sagnir, orðaröð og fornöfn verið önnur en raunverulega voru notuð:

He said he was going home. - He said he loved me.

Nokkrar reglur um óbeina ræðu:

Breyttu þessum setningum í óbeina ræðu:

1. Mary said to me, "I will be back later." 2. They said, "We have known him for a long time." 3. I asked him, "Be more careful." 4. He warned the child, "Don't cross the street." 5. I asked him, "When did you read that book." 6. She said to him, "Do you like my new hat?" 7. Peter said, "Why don't we phone him now?" 8. "Did Michael ring?" Joan asked. 9. "Sarah ought to go to the doctor's," said Mr. Brown. 10. He said, "I have to go. - I've got an appointment in half an hour."

Óreglulegar sagnir (irregular verbs)

R þýðir að sögnin beygist líka reglulega.

Nafnháttur

Þátíð

Lýsingarháttur þátíðar

1. bear [b]

bore

born(e): fæða, ala

2. beat [bi:t]

beat [bi:t]

beaten: slá, sigra

3. become

became

become: verða

4. begin

began

begun: byrja

5. bend

bent

bent: beygja (sig)

6. bet, R

bet

bet: veðja

7. bid

bid

bid: bjóða í

8. bind [baind]

bound [baund]

bound: binda, festa

9. bite [bait]

bit [bit]

bitten: bíta

10. bleed [bli:d]

bled [bled]

bled: blæða

11. blow

blew [blu:]

blown: blása, feykja

12. break [breik]

broke [brouk]

broken: brjóta, brotna

13. breed [bri:d]

bred [bred]

bred: rækta, kynbæta

14. bring

brought [br:t]

brought: koma með (hingað)

15. broadcast, R

broadcast

broadcast: útvarpa

16. build

built

built: byggja, reisa

17. burn, R

burnt

burnt: brenna

18. burst

burst

burst: springa

19. buy [bai]

bought [b:t]

bought: kaupa

20. catch [kæt]

caught [k:t]

caught: ná í, grípa

21. choose [tu:z]

chose [touz]

chosen: velja

22. come

came

come: koma (hingað)

23. cost

cost

cost: kosta

24. creep [kri:p]

crept [krept]

crept: skríða, læðast

25. cut

cut

cut: skera

26. deal [di:l]

dealt [delt]

dealt: fást við, versla

27. dig

dug

dug: grafa

28. do

did

done: gera

29. draw [dr:]

drew [dru:]

drawn: teikna, draga

30. dream, R [dri:m]

dreamt [dremt]

dreamt: dreyma

31. drink

drank

drunk: drekka

32. drive [draiv]

drove [drouv]

driven: aka, reka

33. dwell

dwelt

dwelt: dveljast, búa

34. eat [i:t]

ate [et, eit]

eaten [i:tn]: borða

35. fall

fell

fallen: falla, detta

36. feed

fed

fed: mata, fæða

37. feel

felt

felt: líða, finnast

38. fight [fait]

fought [f:t]

fought: berjast, slást

39. find

found

found: finna(st)

40. flee

fled

fled: flýja

41. fly [flai]

flew [flu:]

flown: fljúga

42. forbid

forbade

forbidden: banna

43. forget

forgot

forgotten: gleyma

44. forgive

forgave

forgiven: fyrirgefa

45. freeze [fri:z]

froze [frouz]

frozen: frjósa, frysta

46. get

got

got(ten): fá, verða

47. give

gave

given: gefa

48. go

went

gone [gn]: fara

49. grind [graind]

ground [graund]

ground: mala, mylja

50. grow

grew [gru:]

grown: vaxa, rækta

51. hang, R

hung

hung: hanga, hengja

52. have

had

had: hafa, eiga

53. hear [hi]

heard [h:]

heard: heyra

54. hide

hid

hidden: fela, geyma

55. hit

hit

hit: slá, rekast á

56. hold

held

held: halda

57. hurt

hurt

hurt: meiða

58. keep

kept

kept: geyma, halda

59. kneel, R [ni:l]

knelt [nelt]

knelt: krjúpa

60. knit, R [nit]

knit

knit: tengja, binda

61. know

knew [nju:]

known: vita

62. lay [lei]

laid [leid]

laid [leid]: leggja

63. lead [li:d]

led

led: leiða

64. lean, R [li:n]

leant [lent]

leant: halla (sér)

65. leap, R [li:p]

leapt [lept]

leapt: hlaupa, stökkva

66. learn, R

learnt

learnt: læra

67. leave

left

left: yfirgefa, fara

68. lend

lent

lent: lána

69. let

let

let: láta, leigja

70. lie, R [lai]

lay [lei]

lain [lein]: liggja

71. light

lit

lit: kveikja

72. lose [lu:z]

lost

lost: týna

73. make

made

made: búa til, gera

74. mean [mi:n]

meant [ment]

meant: meina, halda

75. meet

met

met: hitta

76. pay

paid

paid: borga

77. put [put]

put

put: láta, setja

78. quit, R

quit

quit: yfirgefa, fara

79. read [ri:d]

read [red]

read: lesa

80. rid

rid

rid: losa, losna

81. ride

rode

ridden: ríða

82. ring

rang

rung: hringja

83. rise

rose

risen: rísa, koma upp

84. run

ran

run: hlaupa

85. say

said

said: segja e-ð

86. see

saw

seen: sjá

87. seek [si:k]

sought [s:t]

sought: leita

88. sell

sold

sold: selja

89. send

sent

sent: senda

90. set

set

set: setja

91. shake [eik]

shook [uk]

shaken: hrista

92. shine [ain]

shone [n]

shone: skína

93. shoot

shot

shot: skjóta

94. show

showed

shown: sýna

95. shut

shut

shut: loka

96. sing

sang

sung: syngja

97. sink

sank

sunk: sökkva

98. sit

sat

sat: sitja

99. sleep

slept

slept: sofa

100. slide [slaid]

slid [slid]

slid: renna

101. slit

slit

slit: rífa, rista

102. smell, R

smelt

smelt: lykta, finna lykt

103. speak

spoke

spoken: tala

104. speed, R

sped

sped: geysast

105. spell, R

spelt

spelt: stafa

106. spend

spent

spent: eyða

107. spill, R

spilt

spilt: hella niður

108. split

split

split: kljúfa, klofna

109. spoil, R

spoilt

spoilt: skemma, spilla

110. spread [spred]

spread [spred]

spread: dreifa

111. spring

sprang

sprung: stökkva

112. stand

stood [stud]

stood: standa

113. steal

stole

stolen: stela

114. stick

stuck

stuck: festa(st)

115. stride [straid]

stode [stroud]

stridden: skálma, stika

116. strike

struck

struck: slá

117. strive [straiv]

strove [stouv]

striven: keppast við

118. swear [swe]

swore [sw:]

sworn [sw:n]: sverja, bölva

119. sweep

swept

swept: sópa

120. swim

swam

swum: synda

121. swing

swung

swung: sveifla(st)

122. take

took

taken: taka

123. teach [ti:t]

taught [t:t]

taught: kenna

124. tear [t]

tore [t:]

torn [t:n]: rífa

125. tell

told

told: segja e-m e-ð

126. think

thought [:t]

thought: hugsa

127. throw

threw [ru:]

thrown: kasta

128. thrust

thrust

thrust: þrýsta, ýta

129. tread [tred]

trod [trd]

todden: stíga á

130. understand

understood

understood: skilja

131. upset

upset

upset: æsa

132. wake

woke

woken: vekja, vakna

133. wear [w]

wore [w:]

worn: vera í, klæðast

134. weave [wi:v]

wove [wouv]

woven: vefa

135. weep

wept

wept: gráta, skæla

136. win

won

won: vinna, sigra

137. wind [waind]

wound [wound]

wound: bugðast

138. write

wrote

written: skrifa

Nokkrar athugasemdir við óreglulegar sagnir:

©1998 Sævar Hilbertsson
Athugasemdir til shil@simnet.is
Síðast uppfærð 13.02.2003